Kedi için Ev Ortamı ve İç Alanlar
Sorun: Ev, kedi için tasarlanmamıştır
Ev insan ölçülerine göre kurulur. Kedi ise dikey düşünür. Yükseklik arar, saklanır, pusu kurar, tırmalar. Bu ihtiyaçlar karşılanmazsa davranış sorunları başlar.
En sık görülen şikâyetler şunlardır:
- Koltuk ve halı tırmalama
- Gece koşuşturması, sabaha karşı miyavlama
- Kum kabı dışına tuvalet yapma
- Aşırı yalama, tüy dökme, iştah değişimi
- Çok kedili evlerde kavga ve pusu kurma
Bunların çoğu "huysuzluk" değildir. Eksik bir kedi yaşam alanı tasarımının sonucudur. Çözüm de genellikle malzeme almak değil, mevcut alanı yeniden düzenlemektir.
Kedinin ev içinde aradığı beş şey
- Yükseklik: Yerden en az bir buçuk metre yukarıda oturabileceği bir nokta.
- Saklanma: Üstü kapalı, tek girişli, dar bir alan.
- Tırmalama: Dikey ve yatay olmak üzere en az iki farklı yüzey.
- Gözlem: Pencere manzarası veya kapı görüşü.
- Ayrı kaynaklar: Mama, su ve kum kabının birbirinden uzak olması.
Bu beş maddeyi karşılayan 40 metrekarelik daire, karşılamayan 140 metrekarelik daireden daha iyidir. Alan büyüklüğü değil, kullanılabilir yüzey sayısı önemlidir.
Tırmalama alanı seçenekleri
Tırmalama zorunlu bir ihtiyaçtır. Tırnak bakımı, kas esnetme ve koku bırakma işlevi görür. Engellenemez, sadece yönlendirilir.
| Tip | Malzeme | Güçlü yönü | Zayıf yönü | Kime uygun |
|---|---|---|---|---|
| Dikey direk | Sisal halat | Uzun ömürlü, tam boy gerinme sağlar | En az 70 cm olmalı, kısa modeller işe yaramaz | Koltuk tırmalayan yetişkin kediler |
| Yatay ped | Oluklu karton | Ucuz, sessiz, hafif | Hızlı aşınır, kırıntı döker | Halı ve kilim tırmalayanlar |
| Duvar/kapı paneli | Sisal veya keçe | Yer kaplamaz | Montaj gerekir, kira evinde zor | Küçük daireler |
| Kütük / doğal ahşap | Ağaç kabuğu | En doğal doku | Ağır, temizliği zor | Geniş salonlar |
Pratik kural: Kedi neyi tırmalıyorsa, ona en yakın noktaya doğru tipte bir alternatif koyun. Koltuğun yanına dikey direk, halının kenarına yatay ped. Tırmalama alanını odanın köşesine sürgün etmek işe yaramaz.
Tırmalama tahtası mı, kedi ağacı mı?
| Kriter | Tek parça tırmalama tahtası | Çok katlı kedi ağacı | Duvar rafı sistemi |
|---|---|---|---|
| Yer kaplama | Çok az | Orta-yüksek | Sıfır |
| Dikey alan kazancı | Yok | Yüksek | Çok yüksek |
| Kurulum | Yok | Basit montaj | Matkap, dübel gerekir |
| Çok kedili ev | Yetersiz | İyi | Çok iyi (kaçış yolu yaratır) |
| Yaşlı / kilolu kedi | Uygun | Basamak aralığı düşükse uygun | Rampa eklenmezse riskli |
| Taşınma kolaylığı | Kolay | Orta | Zor |
Kedi ağacı alırken bakılacaklar:
- Denge: Taban geniş olmalı. Sallanan ağacı kedi kullanmaz.
- Basamak aralığı: 30 cm'i geçmesin.
- En üst platform: Kedinin kıvrılıp yatabileceği genişlikte olsun.
- Sisal kalitesi: Yapıştırılmış değil, sarılmış halat tercih edin.
- Konum: Pencere kenarı en iyisidir. Manzara ilgi kaybını önler.
Kum kabı: en sık yapılan hata
- Kedi sayısı + 1 adet kum kabı kuralı geçerlidir.
- Kaplar farklı odalarda olmalı. Yan yana iki kap, tek kap sayılır.
- Kap, kedinin boyunun 1,5 katı uzunlukta olsun.
- Kapalı modeller koku hapseder; birçok kedi kapalı kabı reddeder.
- Mama ve su kabı ile aynı odada olmasın.
- Su kabını mamadan da ayırın. Kediler mama yanındaki suyu az içer.
Küçük daire için düzen önerisi
- Bir pencere kenarına yükselti koyun. Sehpa bile olur.
- Koltuğun yanına 70 cm üstü bir sisal direk yerleştirin.
- Yatak odasına veya sessiz bir köşeye kapalı bir yuva bırakın.
- Kum kabını banyoya, mamayı mutfağa alın.
- Dolap üstlerini boşaltıp battaniye serin. Bedava dikey alan.
- Günde iki kez, beşer dakika oltalı oyuncakla avlanma taklidi yapın.
Genel öneri
Tek kedili, orta büyüklükte bir ev için: bir adet orta boy çok katlı ağaç, bir dikey sisal direk, bir yatay karton ped, iki kum kabı ve bir kapalı yuva yeterlidir. Bütçe sınırlıysa önceliği sırasıyla